Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030, nitelikli insan kaynağı geliştirmeyi beş temel hedeften biri olarak tanımlıyor. Yerli büyük dil modeli çalışmaları sürüyor. Yükseköğretim Kurulu son üç yılda yapay zekâ ve bilişim alanında 81 yeni program açtı ve 171 üniversitede 785 programa ulaşıldığını açıkladı. 2026-2027 akademik yılı için tercih kılavuzuna eklenen 16 yeni programın içinde disiplinler arası olanlar dikkat çekiyor. Tarih ve Yapay Zekâ, Felsefe ve Yapay Zekâ, İşletme ve Yapay Zekâ.

     Bu listede İktisat ve Yapay Zekâ yoktur. Türkiye Ekonomi Kurumu'nun sorması gereken soru şudur. Yapay zekânın iktisadi etkilerini analiz edecek disiplin iktisat iken kurumsal örgütlenmede iktisat neden geride kaldı? Bu, tartışılmaya değer bir gündem maddesidir.

     Buradan iktisat mezunu için bir beceri demeti çıkarılabilir. İktisadi muhakeme ve teşvik analizi çekirdekte durur. Bunun üzerine nedensellik çıkarımı, veri mühendisliğinin temelleri, yapay zekâ çıktısını denetleme ve kalibre etme yeteneği, sektörel ve kurumsal bilgi, belirsizlik altında karar önerme becerisi ve iletişim eklenir. İş ilanı verilerine göre yapay zekâ becerisi arayan ilanların yarısından fazlası artık bilişim dışı alanlardadır. Yani iktisat mezunu bu piyasada doğal bir adaydır fakat otomatik bir kazanan değildir.

     Türkiye'ye özgü dört kısıt daha vardır.

     Birincisi ölçektir. İktisadi ve idari bilimler fakültelerindeki öğrenci sayıları, sözlü sınav ve süreç değerlendirmesi gibi yoğun emek gerektiren yöntemleri zorlaştırır. Reform tasarımı bu kısıtı görmezden gelemez.

     İkincisi dil ve erişimdir. Gelişmiş modellerin performansı Türkçede İngilizceye göre daha zayıftır ve ücretli sürümlere erişim gelir düzeyine bağlıdır. Kurumsal lisanslama bu nedenle bir konfor meselesi değil eşitlik meselesidir.

     Üçüncüsü öğretim üyesinin hazırlığıdır. Öğretim üyesi bu araçları kullanmadan öğrenciye nasıl kullanılacağını öğretemez.

     Dördüncüsü müfredatın kamu istihdamına dönük yapısıdır. Merkezi sınav odaklı bir hazırlık kültürü ezberi ödüllendirir. Oysa piyasa muhakemeyi ödüllendirmeye başladı. Bu makas iktisat mezununun istihdam kalitesini doğrudan etkilemektedir.

     Bir fırsat da vardır ve göz ardı edilmemelidir. Hesaplamalı yöntemlere erişimin ucuzlaması, Türkiye'deki iktisatçıların uluslararası literatüre katkı yapma maliyetini düşürüyor. Türkiye'ye özgü zengin idari veri kaynakları düşünüldüğünde bu, göreli bir avantaja çevrilebilir.

     Bu sempozyumda birçok oturum düzenlenecektir. Oturumlardan birisi lisans müfredatına ayrılmaktadır. Korunacak çekirdek ile eklenecek yeni bileşenlerin listesi burada tartışılacaktır. Bu oturum özellikle önemlidir ve hem yapay zekâ araçlarının iktisat dersleri ile entegrasyonu ve ikame ve tamamlayıcılık ilişkilerinin tanımlanması hem de ekonometri alanındaki nicel uygulama teknikleri ve programlarına ek olarak özellikle makine öğrenmesi, veri analitiği ve programlamaya giriş gibi boyutları kapsamaktadır. Burada eleştirel bir bakış açısı ve bu bağlamda yapay zekanın ekonomi politiği önem kazanmaktadır. Beklenen somut çıktı, örnek bir ders izlencesi setidir.

     Başka bir oturum ölçme ve değerlendirmeye ayrılmaktadır. İki şeritli değerlendirme modeli, sözlü sınavın ölçeklenmesi ve süreç belgelemesi burada tartışılacaktır. Bu oturumda beklenen somut çıktı, İktisat bölümleri için uygulanabilir bir değerlendirme protokolüdür.

     Diğer oturum lisansüstü eğitime ve araştırma etiğine ayrılmaktadır. Bu oturumda Yüksek Lisans ve Doktora programlarındaki dönüşüm, uzmanlık ve teknoloji kullanımı, bilgi üretme ve nedensellik yöntemleri gibi boyutlar gündeme getirilecektir. Veri bilimi ve analitiği, mekanizma tasarımı, derin öğrenme, hesaplamalı iktisat gibi derslerin ileri düzey iktisat teorisi dersleri ile bileşimi önemli bir tartışma ve değerlendirme konusudur.

      Son olarak yapay zeka ve buna uygun bir iktisat programı konusunda geçiş veya dönüşüm stratejisi üzerine odaklanan bir oturum düzenlenecektir. Bu dönüşüm süreci nasıl planlanmalıdır? Bu geçiş süreci aşağıdan yukarı doğru kademeli bir süreç mi olmalıdır. Yoksa yukarıdan aşağı büyük bir dönüşüm biçiminde mi olmalıdır. Belki de iki yaklaşımın bir bileşkesi olarak hibrit bir geçiş uygulanmalıdır. İşte bu geçiş sorunsalı bugün en çok tartışılan konulardan birisidir.  Burada tartışmayı verimli kılacak ek sorular şunlardır. Sınavlarımızın hangi bölümü araçsız ve gözetimli olmalıdır? Öğrenciye yapay zekâ kullanmayı yasaklamak mı yoksa kullanımını belgelemesini istemek mi daha uygulanabilir? Doktora öğrencisine asistanlık deneyimini nasıl kazandıracağız? Ve son olarak, ölçme ve değerlendirme reformunun öğretim üyesine getireceği ek yükü kim karşılayacak? Bu dönüşümün iktisat eğitimi için taşıdığı asıl tehlike, çoğu kez sanıldığı gibi öğrencinin kopya çekmesi değildir. Asıl tehlike, öğrencinin doğru cevabı hiç düşünmeden alması ve bunu öğrenmeyle karıştırmasıdır. Kanıtlar bu riskin gerçek olduğunu gösteriyor.

     Asıl fırsat ise şudur. Yapay zekâ iktisadın mekanik yüzünü ucuzlattığı ölçüde iktisadın entelektüel yüzünü değerli kılıyor. Bir modelin varsayımlarını sorgulamak, verinin doğuşundan kuşkulanmak, bağlam değiştiğinde işaretin döneceğini görmek ve politikanın davranışı değiştireceğini hesaba katmak. Bunların hiçbiri şu an otomatikleşmiş değildir ve piyasa bunlara giderek daha yüksek fiyat vermektedir.

     Dolayısıyla iktisat eğitiminin cevabı savunmacı olmamalıdır. Teknolojiyi dışlayan bir program da teknolojiye teslim olan bir program da aynı sonuca yol açar. Doğru cevap, makinenin ucuzlattığı işi ona devretmek ve serbest kalan zamanı iktisatçıyı iktisatçı yapan muhakemeye yatırmaktır. Türkiye Ekonomi Kurumu'nun düzenleyeceği toplantı, bu tercihi kurumsal bir programa dönüştürme imkânı sunuyor.

Türkçe olarak hazırlanmış 150–200 kelimelik bir bildiri özeti, [email protected] adresine e-posta yoluyla gönderilmelidir. Bildiri özeti, araştırmaya ilişkin 2–3 JEL kodu ve anahtar kelimeleri içermelidir. İktisat, Ekonometri, Veri Bilimi ve İktisat, Finansal İktisat bölümleri ile ilgili bildiriler değerlendirmeye alınacaktır. Sempozyum için gönderilen bildiriler, en az iki kör hakem tarafından değerlendirilecektir. Yazarlar, bildirilerinin kabul veya ret durumuna ilişkin e-posta ile bilgilendirileceklerdir. Her yazar en fazla iki bildiri gönderebilir.

Bildiri özeti şablonuna aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

Türkçe

• Doç. Dr. Alev Atak – Orta Doğu Teknik Üniversitesi
• Prof. Dr. Ceyhun Elgin – Boğaziçi Üniversitesi

Özet Gönderimi için Son Tarih: 2 Kasım 2026

TBA

Katılımcıların konaklama ihtiyaçları için aşağıda bilgileri yer alan oteller önerilmektedir. Katılımcılar, konaklama rezervasyonlarını doğrudan oteller ile iletişime geçerek gerçekleştirebilirler. Konaklama ücretleri ve rezervasyon koşulları hakkında güncel bilgi için otellerle iletişime geçilmesi önerilmektedir.

• Gazi Park Hotel
• New Park Hotel

Ekonomi-TEK dergisi (Ulakbim-TR Dizin) editörü Sempozyumda sunulan bildiriler arasından seçtiği bir veya daha fazla bildiriyi dergide yayımlanmak amacı ile yazarlarına teklif götürülebilir. Bu bildirilerin yayımlanması Ekonomi-TEK dergisinin bilimsel hakem kurulunun değerlendirilme koşullarına bağlıdır.

TOBB ETÜ - TEPAV

Söğütözü Cad. No:43 TOBB-ETÜ Yerleşkesi 2. Kısım 06560 Söğütözü-Ankara